Patron

 

 

WŁADYSŁAW STANISŁAW REYMONT (właściwie W.S. Rejment - nazwisko na Reymont zmienił ok. 1888r.) urodził się 7 maja 1867r. we wsi Kobiele Wielkie koło Radomska. W jego licznej rodzinie tradycje szlacheckie przeplatały się z chłopskimi. Ojcem pisarza był wiejski organista, a matką zubożała szlachcianka. W 1868r. Rejmentowie przenieśli się do Tuszyna pod Łodzią. To miasteczko dzieciństwa i wczesnej młodości mocno zapisało się w pamięci Władysława: stało się ono modelem do powieściowego Tymowa z "Chłopów".

 

Oddziaływanie środowiska rodzinnego przyczyniło się do rozwoju zdolności późniejszego pisarza - jego matka nie tylko umiała opowiadać stare baśnie, ale sama również układała historie, których słuchaczem był mały Staś. Ojciec zaś wiele czasu poświęcał na czytanie książek. Mimo to w szkole chłopiec nie wyróżniał się szczególnymi zdolnościami. zdolnościami 1880r. rozpoczął on naukę w zawodzie krawca. Bardziej niż krawiectwo jednak zainteresowało go aktorstwo. Mając ok 18 lat zbiegł z domu i przystał do wędrownej trupy aktorskiej. Nieusatysakcjonowany graniem wyłącznie epizodycznych roli w 1887r. wrócił do rodziców i dzięki staraniom ojca otrzymał posadę robotnika na Kolei Warszawsko - Wiedeńskiej. Szybko jednak znudziła go monotonia nowego życia, postanowił więc po raz drugi spróbować szczęścia na scenie, co skończyło się nowym rozczarowaniem i powrotem na Kolej.

 

Ok 1890r. w życiu Reymonta pojawił się nieoczekiwany epizod. Pewien człowiek odkrył w nim zdolności medialne i nakłonił do wędrówki po świecie jako medium występujące podczas seansów spirytystycznych. Wkrótce jednaj okazało się, że młody Władysław nie miał wybitnych uzdolnień medialnych i po raz trzeci musiał powrócić na Kolej. W tym czasie podjął się pierwszych prób pisarstwa. Swe utwory przesyłał znakomitemu krytykowi Ignacemu Matuszewskiemu, który ocenił je przychylnie i ułatwił przyszłemu autorowi "Ziemi obiecanej" nawiązanie kontaktu z redakcją "Głosu", gdzie w późniejszym czasie początkujący pisarz zamieszczał swe korespondencje. W roku 1893 Reymont ostatecznie porzucił pracę na kolei i wyruszył do Warszawy. Początkowo żył w strojnej biedzie. Nawet książkowy debiut "Pielgrzymka do Jasnej Góry" (1895) nie przyniósł zdecydowanej poprawy sytuacji finansowej. Książka jednak została pozytywnie przyjęta przez krytykę. W ślad za nią poszły następne: w roku 1896 ukazała się "Komediantka", a w 1897 "Fermenty", w której wykorzystał Reymont swoje doświadczenia z okresu aktorskiego. W 1897r. ukazał się również tom opowiadań "Spotkanie", w którym autor z naturalistyczną dokładnością przedstawił ponury obraz świata nizin społecznych. Bogaty dla twórczości pisarza okazał się rok 1899 - przyniósł on jeszcze jeden utwór o tematyce aktorskiej, 'żałosną idyllę' "Lili", najwybitniejsze przed "Chłopami" osiągnięcie autora w dziedzinie autora w dziedzinie tematyki wsi. W tym samym roku pojawiła się także pierwsza wielka, o epickim zakroju powieść "Ziemia obiecana", książka opisująca świat bankierów i fabrykantów łódzkich, gdzie nie zdolności, praca i energia, ale bezwzględność w dążeniu do celu, z podeptaniem szczęścia własnego i cudzego, prowadzi do zdobycia majątku. Powieść ta od samego początku wzbudzała duże zainteresowanie kół literackich. W 1902r. po poślubieniu Aurelii Szabłowskiej, Reymont wyruszył w podróż po Europie Zachodniej (m in. Berlin, Bruksela, Paryż, Londyn). Jednocześnie podjął prace nad "Chłopami", która zajęła mu kilka lat (1902-1908). Celem pisarza było ukazanie wszechstronnego obrazu wsi pouwłaszczeniowej, ujętego w ramy czterech pór roku. Równolegle z eposem o Lipcach powstawały nowele, ogłoszone później w cyklach: "Z pamiętnika" (1903), "Na krawędzi" (1907) , "Burza" (1908). "Chłopi" ostatecznie ustaliły pozycje pisarską Reymonta. Rozgłos, jaki dzięki temu uzyskał, zachęcił go do dalszej pracy nad rzeczami o większym, epickim zakroju. W latach 1914-1919 pojawiła się trylogia "Rok l794" (Ostatni Sejm Rzeczypospolitej, Nil desperandum, Insurekcja). Jej autor żywił nadzieję, że teraz dopiero wydał największe dzieło swego życia, powieść ta jednak okazała się artystyczną porażka.

 

W latach l wojny światowej Reymont, żywo interesujący się sprawami publicznymi, był członkiem patriotycznych komitetów społeczno-obywatelskich. W 1917 otrzymał nagrodę Polskiej Akademii Umiejętności za "Chłopów" i został prezesem Komitetu Warszawskiej Kasy Przezorności i Pomocy dla Literatów. To, co tworzył po wydaniu "Insurekcji", wliczyć trzeba między niedokonania pisarza. Zdecydował o tym nie zmierzch talentu, ale odejście ku filozoficznej alegorii, a więc ku dziedzinie pisarstwa wymagającego innego typu uzdolnień twórczych niż te, jakie miał urodzony realista, mistrz obserwacji i odtwarzania życiowego konkretu. Reymont żywo interesował się filmem i jego możliwościami. Był jednym z współtwórców pierwszej polskiej spółdzielni kinematograficznej. W 1920r. kupił majątek Kpłaczkowo w pobliżu Wrześni, gdzie osiadł na stałe. W 1924r. spotkało go zaszczytne wyróżnienie: otrzymał literacka Nagrodę Nobla (pokonał tym samym takich pisarzy jak Tomasz Mann, czy Stefan Żeromski). 15 sierpnia 1925r. Wincenty Witos zorganizował w Wierzchosławicach uroczystość będącą wyrazem hołdu polskiej wsi dla jej największego epika. Było to ostatnie wystąpienie publiczne pisarza.

 

Pokonany przez długotrwałą chorobę zmarł 5 września 1925r. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Copyright © 2012 Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Dobryszycach. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Wykonanie: Jakub Drozdek